*Turkish version is available below.
*Açıklamanın Türkçe metni aşağıdadır.
ARTICLE 19, Freedom of Expression Association (İFÖD), Human Rights Watch and the undersigned human rights and media freedom organisations are deeply concerned by the severe escalation of internet censorship in Türkiye in the past month. We urge social media platforms to take meaningful steps immediately to uphold their human rights responsibilities and avoid contributing to the suppression of independent media and violations of the right to freedom of expression. We call on the Turkish government immediately to cease the use of blocking orders and other restrictive measures that violate the right to freedom of expression, and to ensure that any restrictions on online content fully comply with Türkiye’s obligations under international human rights law.
In the month of September 2026 alone, İFÖD documented Turkish authorities and courts ordering the blocking of access to at least 1270 accounts on the social media platform X, which had a combined following of 35 million. X complied with at least 90 percent of the orders by geo-blocking them (withholding access to them in Türkiye only). In many cases, the accounts were blocked in the context of an ongoing and wide-ranging crackdown on associations and activists defending the rights of LGBTQ+ people. In other cases, the authorities cited unspecified “national security and public order” grounds.
Accounts withheld include news outlets such as soL Haber and Mezopotamya Ajansı; rights organisations including Amnesty International Türkiye and the Media and Law Studies Association (MLSA); LGBTQ+ and women’s rights organisations such as Kaos GL and the Federation of Women’s Associations, as well as those of numerous journalists and academics.
X also withheld the accounts of the Freedom of Expression Association (İFÖD), its co-founder, Yaman Akdeniz, and its Engelliweb account, which monitors and documents internet censorship in Türkiye. This account plays a critical role in enabling civil society, journalists and the public to monitor and track websites, social media accounts and content subjected to access restrictions.
Blocking T24, one of Türkiye’s biggest and oldest remaining independent news outlets, is particularly troubling. On 29 September, access was blocked to the T24 website and X account with 1.9 million followers, with a court order citing 118 news articles published on the site. The order claimed that the content was ‘aimed at disrupting and weakening the Turkish family structure’ and of a nature ‘that would adversely affect the developmental process of young and underage individuals concerning sexual orientation and gender identity’.
The order cited preventing crime and protecting public order as grounds for the measure, but provided no explanation about how the cited content posed a threat to either objective, or why blocking an entire news website and social media account was necessary and proportionate. The website has been inaccessible in Türkiye since 30 September. T24 changed its X handle in an attempt to prevent the account from being withheld in Türkiye, then changed it again, after another order blocked access to its second handle. Bianet, another online news outlet which focuses on human rights, also changed its X handle to escape censorship after its account with 400,000 followers was blocked.
The court order blocking access to T24 was taken in the context of the ‘my family is safe’ criminal investigations – a crackdown on LGBTQ+ people which targets activists, associations and a journalist advocating for their rights. The websites and social media accounts of at least 96 organizations and individuals were blocked on the same grounds.
While most of the cases concern X, Meta has also withheld access to the Instagram and Facebook accounts of several media and civil society organisations including Kısa Dalga, Kaos GL and the Civic Space Studies Association as part of the same operation.
Türkiye’s long-standing abuse of Article 8/A of its Internet Law
Most of the blocking decisions in September and October invoked Article 8/A of Türkiye’s Internet Law. Article 8/A, used as a tool for internet censorship since its introduction in 2015, provides that online content deemed a threat to national security, public order or presenting a risk on other grounds listed in the article can be removed or blocked on orders of the executive in urgent cases, subject to review later by a Criminal Peace Judgeship, the court assigned such cases.
Major examples include blocking access to Wikipedia for 2.5 years in 2017, and to Türkiye’s leading user-generated online discussion platform Ekşi Sözlük for a year in 2023. The Constitutional Court eventually restored both, finding that blocking the entire sites had violated freedom of expression. The use of Article 8/A intensified sharply from 2025, with few safeguards or independent oversight and limited redress for those affected. The Constitutional Court has not ruled on any restrictions under Article 8/A since 2023.
Concerning developments aimed at expanding censorship
There is no indication that this pressure will ease. On the contrary, the government is taking further measures to accelerate and centralise internet censorship.
On 31 July, Law No. 7590 transferred the powers previously exercised by the Information and Communication Technologies Authority (ICTA) contained in the Internet Law, to the Cybersecurity Directorate. This includes the authority to block sites on the request of the Presidency or relevant ministries based on Article 8/A. This transfer of authority is troubling. The Cybersecurity Directorate is directly attached to the Presidency, consolidating executive control over information and serving as the command centre for Türkiye’s censorship regime.
Separately, on 24 September, the justice minister announced the establishment of new ‘Digital Space Security and Countering Disinformation Bureaux’, where specialised public prosecutors will closely monitor ‘criminal content and activities encouraging crime on digital platforms’ including ‘spreading disinformation’. They are tasked in particular with identifying suspects and initiating criminal proceedings to intervene ‘more swiftly’.
Social media platforms should take urgent action to uphold their human rights responsibilities
The conduct of social media platforms forms an essential part of internet censorship in Türkiye.
In September and early October, account holders reported receiving only a notification from platforms stating that their account had been withheld in Türkiye under Article 8/A, without any reason or explanation why or how the article had been applied. Some were unable to access the underlying blocking orders even after repeatedly requesting them from the platforms.
Without access to the orders, users cannot examine the legal basis for the restriction or even identify to which Criminal Judgeship of Peace to submit their objections. Even when users were able to obtain the orders, the orders often failed to identify the specific content allegedly justifying the blocking of the entire account.
Neither X nor Meta have provided public explanations about their responses to the September-October censorship waves. Human Rights Watch wrote to the two platforms requesting comment on their compliance with Turkish courts’ recent blocking orders. Neither platform has responded by the time of publication.
Under the UN Guiding Principles on Business and Human Rights, companies have a responsibility to respect human rights by avoiding causing or contributing to adverse human rights impacts and by addressing impacts directly linked to their operations, products, or services. This responsibility should also inform social media platforms when they respond to government requests that violate international human rights law, and in particular freedom of expression.
We therefore urge X, Meta and any other platform faced with such orders by the Turkish government to also follow these recommendations:
Resist complying with arbitrary 8/A requests
- Refuse to comply with account blocking requests under Article 8/A of the Internet Law unless Turkish authorities identify the specific content at issue and provide sufficient reasoning and evidence demonstrating that the content gives rise to a clear, serious and imminent danger to the right to life and property, national security and public order, public health or other ground listed in the provision.
- Where account blocking orders provide sufficient information to enable a meaningful assessment, assess them against international human rights law and resist complying with blocking orders that restrict access to protected expression. This includes but is not limited to legally challenging such orders. Where relevant, limit restrictions in scope and duration, for example by restricting access only to the specific content identified in the order rather than withholding the entire account.
Ensure transparency
- Immediately notify users when their accounts are withheld in Türkiye, and provide them with the orders on which the restriction is based. This allows account holders to take necessary steps to challenge the orders.
- Provide transparency concerning account blocking measures, at least by publicly sharing the number of orders received, the number of orders complied with, and publishing case studies. This information is essential for enabling public scrutiny of government censorship and platforms’ role in it.
Engage with Turkish civil society
- Meaningfully engage with Turkish civil society to understand the human rights implications and broader impact of platforms complying with account blocking measures, including the significance of the accounts targeted and the potential consequences of withholding them in Türkiye.
Urgently review appeals to restrictions
- Review user appeals to account restrictions imposed in Türkiye in September and October 2026 and immediately restore access to accounts if the underlying orders fail to meet the requirements of identifying the specific content at issue, establishing a link between that content and the alleged threat to national security, public order and other grounds listed in article 8/A, and providing adequate reasoning demonstrating that blocking the entire account is necessary and proportionate.
We call on Turkish authorities to take urgent steps to end internet censorship and uphold freedom of expression, including by
- Immediately halting new restrictions on online content that violate freedom of expression, media freedom and access to information as protected under international law and Türkiye’s human rights obligations.
- Restoring access to content which has been restricted in violation of international law and Türkiye’s freedom of expression obligations.
Signatories:
ARTICLE 19
Freedom of Expression Association (İFÖD)
Human Rights Watch
Amnesty International
Association of European Journalists (AEJ)
Balkan Investigative Reporting Network (BIRN)
Committee to Protect Journalists (CPJ)
Çağdaş Gazeteciler Derneği (ÇGD, Progressive Journalists Association)
Foreign Media Association (FMA Turkey)
IFEX
International Press Institute (IPI)
Media and Law Studies Association (MLSA)
Norwegian Helsinki Committee (NHC)
Osservatorio Balcani Caucaso Transeuropa (OBCT)
P24 Platform for Independent Journalism
PEN America
PEN Denmark
PEN International
PEN Norway
South East Europe Media Organisation (SEEMO)
Turkey Litigation Support Project (TLSP)
Turkish version / Türkçe metin:
ARTICLE 19, İfade Özgürlüğü Derneği (İFÖD), İnsan Hakları İzleme Örgütü ve aşağıda imzası bulunan insan hakları ve medya özgürlüğü kuruluşları olarak, Türkiye’de son bir ayda internet sansürünün ciddi ölçüde artmasından derin kaygı duyuyoruz. Sosyal medya platformlarını insan hakları sorumluluklarını yerine getirmeye, ve bağımsız medyanın susturulmasına ve ifade özgürlüğü hakkının ihlal edilmesine katkıda bulunmamak için derhal somut ve etkili adımlar atmaya çağırıyoruz. Türkiye hükümetini, ifade özgürlüğü hakkını ihlal eden erişim engeli kararlarına ve diğer kısıtlayıcı tedbirlere derhal son vermeye ve çevrimiçi içeriklere getirilen her türlü kısıtlamanın Türkiye’nin uluslararası insan hakları hukukundan doğan yükümlülükleriyle tam uyumlu olmasını sağlamaya çağırıyoruz.
İFÖD, yalnızca Eylül 2026’da Türkiye makamları ve mahkemeleri tarafından, sosyal medya platformu X’te toplam 35 milyon takipçisi bulunan en az 1.270 hesaba erişim engeli getirilmesine karar verildiğini belgeledi. X, bu kararların en az yüzde 90’ına coğrafi erişim engeli uygulayarak, yani hesapları Türkiye’den görünmez kılarak uydu. Birçok durumda hesaplara, LGBTQ+ kişilerin haklarını savunan dernek ve aktivistlere yönelik devam eden geniş kapsamlı baskı ve operasyonlar kapsamında erişim engeli getirildi. Diğer durumlarda ise makam ve mahkemeler, ayrıntısını belirtmedikleri “millî güvenlik ve kamu düzeni” gerekçelerini öne sürdü.
X’in Türkiye’den görünmez kıldığı hesaplar arasında soL Haber ve Mezopotamya Ajansı gibi haber kuruluşlarının; Uluslararası Af Örgütü Türkiye Şubesi ve Medya ve Hukuk Çalışmaları Derneği (MLSA) gibi hak örgütlerinin; Kaos GL ve Türkiye Kadın Dernekleri Federasyonu gibi LGBTQ+ ve kadın hakları örgütlerinin yanı sıra çok sayıda gazeteci ve akademisyenin hesapları da bulunuyor.
X ayrıca İfade Özgürlüğü Derneğinin (İFÖD) ve derneğin kurucularından Yaman Akdeniz’in hesaplarını ve derneğin Türkiye’deki internet sansürünü izleyip belgeleyen EngelliWeb hesabını Türkiye’den görünmez kıldı. EngelliWeb hesabı, erişim kısıtlamalarına tabi tutulan internet sitelerinin, sosyal medya hesaplarının ve içeriklerin sivil toplum, gazeteciler ve kamuoyu tarafından takip edilebilmesinde kritik bir öneme sahip.
Türkiye’de hâlen yayın yapan en büyük ve en eski bağımsız haber kuruluşlarından biri olan T24’e erişim engeli getirilmesi özellikle kaygı verici. T24’ün internet sitesine ve 1,9 milyon takipçisi bulunan X hesabına, sitede yayımlanan 118 haberi dayanak gösteren bir mahkeme kararıyla 29 Eylül’de erişim engeli getirildi. Kararda, içeriklerin “Türk aile düzeninin bozulmasına ve Türk aile yapısını zayıflatmaya yönelik” olduğu ve “genç yaşta ve reşit olmayan bireylerin cinsel yönelim ve cinsiyet kimliği konularındaki gelişim süreçlerini olumsuz yönde etkileyecek nitelikte” olduğu iddia edildi.
Kararda, erişim engelinin gerekçesi olarak suç işlenmesinin önlenmesi ve kamu düzeninin korunması gösteriliyor. Ancak söz konusu içeriklerin bu iki amaç açısından nasıl bir tehdit oluşturduğu ya da haber sitesinin ve sosyal medya hesabının tamamına erişimin engellenmesinin neden gerekli ve orantılı olduğu açıklanmıyor. Söz konusu internet sitesine 30 Eylül’den bu yana Türkiye’den erişilemiyor. T24, hesabına getirilen erişim engelini aşmak için X kullanıcı adını değiştirdi; bu hesaba da başka bir kararla erişim engeli getirilince kullanıcı adını bir kez daha değiştirdi. İnsan haklarına odaklanan bir diğer çevrimiçi haber kuruluşu olan Bianet de 400 bin takipçili hesabına erişim engeli getirilmesinin ardından sansürü aşmak için X kullanıcı adını değiştirdi.
T24’e erişim engeli getiren mahkeme kararı, LGBTQ+ kişilerin haklarını savunan aktivistleri, dernekleri ve bir gazeteciyi hedef alan “Ailem güvende” operasyonu çerçevesinde verildi. En az 96 kuruluş ve kişinin internet sitelerine ve sosyal medya hesaplarına da aynı gerekçelerle erişim engeli getirildi.
Erişim engellerinin çoğu X’teki hesaplara yönelik olsa da Meta da aynı operasyon kapsamında Kısa Dalga, Kaos GL ve Sivil Alan Araştırmaları Derneğinin de aralarında bulunduğu çeşitli medya ve sivil toplum kuruluşlarının Instagram ve Facebook hesaplarını Türkiye’den görünmez kıldı.
Türkiye’de İnternet Kanunu’nun 8/A maddesi uzun süredir kötüye kullanılıyor
Eylül ve Ekim aylarında verilen erişim engeli kararlarının çoğu Türkiye’nin İnternet Kanunu’nun 8/A maddesine dayandırıldı. Yürürlüğe girdiği 2015 yılından bu yana internet sansürünün bir aracı olarak kullanılan 8/A maddesi, millî güvenliği veya kamu düzenini tehdit ettiği ya da maddede sayılan diğer gerekçeler bakımından risk oluşturduğu değerlendirilen çevrimiçi içeriklerin, gecikmesinde sakınca bulunan hâllerde yürütmenin kararıyla kaldırılmasına veya bunlara erişimin engellenmesine izin veriyor. Bu kararlar, bunları incelemekle görevli sulh ceza hâkimliğinin onayına tabi.
Bu maddeye dayanılarak getirilen başlıca erişim engelleri arasında, 2017’de Wikipedia’ya getirilen ve iki buçuk yıl süren erişim engeli ile 2023’te Ekşi Sözlük’e getirilen ve bir yıl süren erişim engeli yer alıyor. Her iki siteye erişim, Anayasa Mahkemesinin sitelerin tamamına erişimin engellenmesinin ifade özgürlüğünü ihlal ettiğine karar vermesinin ardından yeniden sağlandı. Güvencelerin ve bağımsız denetimin yetersiz kaldığı, etkilenenlerin hak arama imkânlarının ise sınırlı olduğu bir ortamda, 8/A maddesi 2025’ten itibaren çok daha yoğun kullanılmaya başladı. Anayasa Mahkemesi, 2023’ten beri 8/A maddesi kapsamındaki kısıtlamalara ilişkin yeni bir karar vermedi.
Sansürü genişletmeye yönelik kaygı verici gelişmeler
Bu baskının hafifleyeceğine dair hiçbir işaret yok. Aksine hükümet, internet sansürünü hızlandırmak ve merkezîleştirmek için yeni önlemler alıyor.
31 Temmuz’da 7590 sayılı Kanun ile İnternet Kanunu kapsamında daha önce Bilgi Teknolojileri ve İletişim Kurumunun (BTK) kullandığı yetkiler Siber Güvenlik Başkanlığına devredildi. Bunlar arasında, Cumhurbaşkanlığının veya ilgili bakanlıkların talebi üzerine 8/A maddesine dayanarak internet sitelerine erişim engeli getirme yetkisi de bulunuyor. Bu yetki devri endişe verici. Doğrudan Cumhurbaşkanlığına bağlı olan Siber Güvenlik Başkanlığı, yürütmenin bilgi üzerindeki kontrolünü pekiştiriyor ve Türkiye’deki sansür rejiminin karargâhı işlevini görüyor.
Ayrıca Adalet Bakanı, 24 Eylül’de yeni “Dijital Ortam Güvenliği ve Dezenformasyonla Mücadele Büroları” kurulacağını açıkladı. Bu bürolarda uzmanlaşmış Cumhuriyet savcıları, “suç niteliğindeki dezenformasyon faaliyetleri” de dâhil olmak üzere “dijital mecralardaki suç içerikleri ve suça teşvik eden faaliyetler”i yakından izleyecek. Bu savcılar, içeriklere “daha hızlı” müdahale edebilmek için özellikle şüphelileri tespit etmek ve adli işlemleri başlatmakla görevlendiriliyor.
Sosyal medya platformları insan hakları sorumluluklarını yerine getirmek için acilen harekete geçmeli
Sosyal medya platformlarının tutumu, Türkiye’de internet sansürünün uygulanmasında temel bir rol oynuyor.
Eylül ve Ekim aylarında hesap sahipleri, platformlardan yalnızca 8/A maddesi kapsamında hesaplarına Türkiye’den erişimin engellendiğini ve hesaplarının platform tarafından görünmez kılındığını belirten bir bildirim aldıklarını, maddenin neden veya nasıl uygulandığına ilişkin herhangi bir gerekçe ya da açıklama sunulmadığını belirtti. Bazıları, platformlardan defalarca talep etmelerine rağmen erişim engelinin dayanağı olan kararlara ulaşamadı.
Kararlara erişemeyen kullanıcılar, kısıtlamanın hukuki dayanağını inceleyemiyor; hatta itirazlarını hangi sulh ceza hâkimliğine sunacaklarını bile belirleyemiyor. Kullanıcıların kararlara ulaşabildiği durumlarda dahi, hesabın tamamına erişimin engellenmesine gerekçe olarak gösterilen somut içerik çoğu zaman kararlarda belirtilmiyor.
X de Meta da, Eylül ve Ekim aylarındaki sansür dalgaları karşısındaki tutumlarına ilişkin kamuoyuna açıklama yapmadı. İnsan Hakları İzleme Örgütü, her iki platforma da gönderdiği yazılarla, Türkiye mahkemelerinin son dönemdeki erişim engeli kararlarını uygulamaları konusunda açıklama talep etti. Bu metnin yayım tarihi itibarıyla, iki platformdan da yanıt alınamadı.
BM İş Dünyası ve İnsan Hakları Rehber İlkelerine göre şirketler, insan haklarına saygı gösterme sorumluluğu taşıyor. Bu sorumluluk, şirketlerin insan hakları üzerinde olumsuz etkilere yol açmaktan veya bu tür etkilere katkıda bulunmaktan kaçınmasını ve faaliyetleri, ürünleri veya hizmetleriyle doğrudan bağlantılı ihlalleri gidermek için adım atmasını gerektiriyor. Sosyal medya platformları, hükümetlerin uluslararası insan hakları hukukunu ve özellikle ifade özgürlüğü hakkını ihlal eden taleplerine yanıt verirken de bu sorumluluğu gözetmeli.
Bu nedenle X’i, Meta’yı ve Türkiye makamlarının bu tür kararlarıyla karşılaşan diğer tüm platformları aşağıdaki tavsiyelere de uymaya çağırıyoruz:
8/A kapsamındaki keyfî taleplere uymaya direnin
- Türkiye makamları, söz konusu somut içeriği belirtip bu içeriğin yaşam ve mülkiyet hakları, millî güvenlik ve kamu düzeni, kamu sağlığı veya maddede sayılan diğer gerekçeler bakımından açık, ciddi ve yakın bir tehlike yarattığını gösteren yeterli gerekçe ve kanıt sunmadıkça, İnternet Kanunu’nun 8/A maddesi kapsamında hesaplara erişim engeli uygulanması taleplerine uymayı reddedin.
- Hesaplara erişim engeli getiren kararlar, sağlıklı bir değerlendirme yapmaya yetecek bilgi içeriyorsa, bunları uluslararası insan hakları hukuku açısından değerlendirin ve hukuken korunan ifadelere erişimi kısıtlayan kararlara uymaya direnin. Bu direniş, söz konusu kararlara karşı hukuki yollara başvurmayı da kapsar, ancak bununla sınırlı değildir. Uygun durumlarda kısıtlamaların kapsamını ve süresini sınırlayın; örneğin hesabın tamamına erişimi engellemek yerine yalnızca kararda belirtilen somut içeriğe erişimi kısıtlayın.
Şeffaflığı sağlayın
- Hesaplarına Türkiye’den erişim engellendiğinde kullanıcıları derhal bilgilendirin ve kısıtlamanın dayanağı olan kararları kendilerine iletin. Böylece hesap sahipleri, kararlara itiraz etmek için gerekli adımları atabilir.
- En azından size iletilen kararların sayısını ve uyduğunuz kararların sayısını kamuoyuyla paylaşarak ve vaka incelemeleri yayımlayarak, hesaplara erişimi engelleyen tedbirler konusunda şeffaflık sağlayın. Bu bilgiler, hükümetin uyguladığı sansürün ve platformların bu sansürdeki rolünün kamuoyu tarafından incelenebilmesi için gereklidir.
Türkiye’deki sivil toplumla diyalog kurun
- Hesaplara erişimi engelleyen tedbirlere uymanızın insan hakları üzerindeki etkilerini, bu kapsamda hedef alınan hesapların önemini ve bu hesapların Türkiye’den görünmez kılınmasının olası sonuçlarını anlamak için Türkiye’deki sivil toplumla etkili bir diyalog kurun.
Kısıtlamalara yönelik itirazları acilen inceleyin
- Türkiye’de Eylül ve Ekim 2026’da hesaplara getirilen kısıtlamalara yönelik kullanıcı itirazlarını inceleyin. Kısıtlamaların dayanağı olan kararlar söz konusu somut içeriği belirtme, bu içerik ile millî güvenlik, kamu düzeni ve 8/A maddesinde sayılan diğer gerekçeler bakımından ileri sürülen tehdit arasında bağlantı kurma ve hesabın tamamına erişimin engellenmesinin gerekli ve orantılı olduğunu gösteren yeterli gerekçe sunma koşullarını karşılamıyorsa, hesaplara erişimi derhal yeniden sağlayın.
Türkiye makamlarını, internet sansürüne son vermek ve ifade özgürlüğünü korumak için aşağıdaki adımlar da dâhil olmak üzere acilen harekete geçmeye çağırıyoruz:
- Çevrimiçi içeriklere uluslararası hukuk ve Türkiye’nin insan hakları yükümlülükleri kapsamında korunan ifade özgürlüğünü, medya özgürlüğünü ve bilgiye erişim hakkını ihlal eden yeni kısıtlamalar getirmeyi derhal durdurun.
- Uluslararası hukuka ve Türkiye’nin ifade özgürlüğüne ilişkin yükümlülüklerine aykırı şekilde erişime kısıtlanan içeriklere erişimi yeniden sağlayın.
İmzalayanlar:
ARTICLE 19
Human Rights Watch (İnsan Hakları İzleme Örgütü)
İfade Özgürlüğü Derneği (İFÖD)
Uluslararası Af Örgütü
Association of European Journalists (AEJ)
Balkan Araştırmacı Gazetecilik Ağı (BIRN)
Gazetecileri Koruma Komitesi (CPJ)
Çağdaş Gazeteciler Derneği (ÇGD)
Foreign Media Association (FMA) Turkey
IFEX
Uluslararası Basın Enstitüsü (IPI)
Medya ve Hukuk Çalışmaları Derneği (MLSA)
Norveç Helsinki Komitesi (NHC)
Osservatorio Balcani Caucaso Transeuropa (OBCT)
PEN Amerika
PEN Danimarka
PEN International
PEN Norveç
Punto24 Bağımsız Gazetecilik Derneği
South East Europe Media Organisation (SEEMO)
Turkey Litigation Support Project (TLSP – Türkiye İnsan Hakları Davalarına Destek Projesi)